Oznaczanie powłoki zgodnie z ISO 4527

Prawidłowe oznaczenie obróbki niklowania chemicznego jest kluczowym aspektem zapewniającym zgodność nałożonej powłoki z wymaganiami funkcjonalnymi komponentu. Niepełna lub niejednoznaczna specyfikacja może prowadzić do odmiennych interpretacji ze strony projektanta, warsztatu i wykonawcy obróbki, co grozi niewystarczającymi właściwościami użytkowymi, problemami wymiarowymi lub niezgodnościami.

W przypadku tradycyjnych powłok z niklu chemicznego głównym dokumentem normatywnym jest norma ISO 4527, która określa znormalizowany sposób oznaczania autokatalitycznych powłok ze stopu niklu i fosforu.

Norma ISO 4527

Norma ISO 4527 – Powłoki autokatalityczne (chemiczne) ze stopu niklu i fosforu określa, jak jednoznacznie wskazać główne cechy obróbki, umożliwiając przejrzystą komunikację w całym łańcuchu dostaw.

Zastosowanie oznaczenia zgodnego z ISO 4527 pozwala określić:

• materiał podstawowy;
• typ powłoki Ni–P (zawartość fosforu);
• minimalną grubość warstwy;
• ewentualną obróbkę cieplną po osadzeniu powłoki.

Norma ma zastosowanie do tradycyjnych powłok z niklu chemicznego z rodziny NIPLATE® 500, NIPLATE® eXtreme i NIPLATE® 600 (zob. Powłoki NIPLATE®).

Norma ISO 4527 nie obejmuje powłok kompozytowych, takich jak NIPLATE® 500 PTFE i NIPLATE® 600 SiC, które wymagają dedykowanej specyfikacji technicznej.

Struktura oznaczenia zgodnie z ISO 4527

Oznaczenie obróbki, umieszczane w tabliczce rysunkowej lub w specyfikacji dostawy, ma następującą strukturę:

Powłoka niklowa autokatalityczna ISO 4527 – a<b>/NiP(c)d[e(f)g]

Każda część oznaczenia ma ściśle określone znaczenie.

Materiał podstawowy – a<b>/

Pierwsza część wskazuje materiał podstawowy przeznaczony do pokrycia:

• a to symbol chemiczny głównego pierwiastka (np. Fe dla stali);
• b to oznaczenie stopu (np. S235JR, 18NiCrMo5).

Przykład:

Fe<18NiCrMo5>/

Powłoka Ni–P – NiP(c)d

Ta część określa cechy powłoki z niklu chemicznego:

• c oznacza nominalną zawartość fosforu w procentach;
• d oznacza minimalną grubość powłoki, wyrażoną w mikrometrach (µm).

Odniesienia do powłok NIPLATE®:

• NIPLATE® 500 i NIPLATE® eXtreme → NiP(11)
• NIPLATE® 600 → NiP(7)

Dla powłok kompozytowych, które nie są objęte normą ISO 4527, można stosować oznaczenia opisowe, na przykład:

• NiP(PTFE)
• NiP(SiC)

Obróbka cieplna – [e(f)g]

Ostatnia część oznaczenia odnosi się do ewentualnej obróbki cieplnej po niklowaniu:

• e oznacza rodzaj obróbki:
  • ER = odwodorowanie
  • HT = obróbka utwardzająca
• f oznacza temperaturę w °C
• g oznacza czas trwania w godzinach

Typowe przykłady:

• Odwodorowanie: [ER(150)4]
• Utwardzanie: [HT(260)8]
• Utwardzanie: [HT(330)4]

Kompletny przykład oznaczenia

Powłoka z niklu chemicznego NIPLATE® 600 o grubości 20–25 µm, poddana utwardzaniu w temperaturze 340 °C przez 4 godziny, na stali 18NiCrMo5, może zostać oznaczona jako:

Powłoka niklowa autokatalityczna ISO 4527 – Fe<18NiCrMo5>/NiP(7)20[HT(340)4] Grubość: 20–25 µm – Twardość: 1000 ± 50 HV

Przykład ten pokazuje, że oznaczenie ISO stanowi podstawę specyfikacji, ale nie wyczerpuje w pełni jej treści technicznej.